Wpływ symbolu firmowego na sukces firmy

Symbol firmowy jest wzorcowym elementem komunikacji firmy i jako taki tworzy informację, czym jest firma i jakie zajmuje miejsce na rynku. Funkcją symbolu jest także wyróżnienie danej firmy wśród innych o tym samym profilu działalności oraz umożliwienie efektywnego dialogu firmy z szeroko rozumianym otoczeniem. Na pewno są symbole piękniejsze i brzydsze, lepsze i gorsze. Należy jednak postawić sobie pytanie: kiedy tak naprawdę symbol firmowy pomaga osiągnąć jednoznaczny i silny wizerunek, a kiedy wadzi w budowaniu wizerunku przedsiębiorstwa i jego działań marketingowych.

Pierwszym warunkiem sukcesu w programowaniu symbolu firmowego jest takie zaprojektowanie symbolu, aby wszystkie jego elementy były spójne formalnie w swoich cechach wizualnych. Drugim wymogiem jest podporządkowanie wszystkich elementów symbolu określonemu i zaprogramowanemu obrazowi wzorcowej idei tożsamości przedsiębiorstwa. Ostatnim, wcale nie najważniejszym elementem, choć za taki często uważanym, jest indywidualność zastosowanego rozwiązania. Indywidualność rozwiązania może stać na dalszym planie, jeżeli historia i tradycja przedsiębiorstwa mają priorytetowe znaczenie dla jego działalności lub, gdy istnieją ściśle określone wzorce grupy lub konwencje branży.

Jest kilka zasad konstruowania i stosowania symboli firmowych. Na pierwszym miejscu należy wymienić eksponowanie atrybutów firmy. Każda firma posiada cechy, które ją w sposób pozytywny wyróżniają i to one powinny być prezentowane i podkreślane, także przez formę i treść symbolu firmowego.

Znaczenie poszczególnych części składowych symbolu firmowego też jest różne. Regułą jest, aby nacisk położyć na te, które stanowią o najważniejszych i najbardziej indywidualizujących elementach. Może to być kolor (na przykład fiolet opakowań i symbolu towarowego produktów czekoladowych MILKA), uzupełniające elementy graficzne (jak falujące linie prezentujące ruch i transport w symbolu firmy DHL), znaczenie nazwy logotypu (jak STOMIL opisujący prędkość, z jaką można było jechać na oponach), czy wreszcie znak graficzny (jak w papierosach CAMEL). Następną kluczową cechą gwarantującą sukces symbolu jest jego spójność z formami działania i prezentacji firmy. Źle zaprojektowany symbol – sztywny w formie, niedopasowany do podstawowych form użytkowych i materiałów aplikacyjnych – utrudni wszystkim poprawną prezentację firmy. Może zamazywać się przy pomniejszaniu, zmieniać kolor w zależności od technologii, podrażać koszty reprodukcji przy wielobarwnym rozwiązaniu. Może zdarzyć się, że wielu z elementów nie będzie można oznakować przy pomocy symbolu ze względu na jego kształt i relacje między elementami składowymi.

5/5 - (2 votes)

Standardy symbolu firmowego

Samo opracowanie plastyczne nie zapewnia poprawności stosowania podstawowych elementów tożsamości wizualnej. Wielość form i technologii, ich dostępność oraz cechy indywidualne mają wpływ na obraz plastyczny przedsiębiorstwa. Niezbędne jest opisanie zasad stosowania symbolu firmowego tak, aby na każdej formie, na której zostanie umieszczony, odwzorowywał poprawnie charakter firmy. Opracowanie powinno być zamknięte księgą standardów, wzornikiem wszystkich dozwolonych form z opisem reguł ich stosowania. Księga standardów symbolu firmowego powinna obejmować następujące zagadnienia:

  • zasady umieszczania symbolu, w tym: pole podstawowe symbolu, układy pionowe, układy poziome, funkcje oraz podział zastosowań poszczególnych form symbolu, plastyczne reguły stosowania form symbolu oraz ich hierarchia;
  • układy kompozycyjne, czyli główne zasady kompozycyjne, zestawienia i proporcje poszczególnych form;
  • zależność kolorów firmowych od technik poligraficznych, w tym: zmiany kolorów w zależności od technologii i materiałów, opisy kolorów dla poszczególnych technologii, zmiany kolorów przy różnych technikach wykończenia;
  • zasady stosowania kolorów, czyli podstawowe funkcje kolorów, kod kolorystyczny w oznakowaniu, zasada rozbudowy systemu kolorów firmowych;
  • uzupełniające elementy graficzne, w tym: zasada stosowania elementów graficznych, relacje plastyczne z symbolem, sposoby umieszczania elementów graficznych, opis funkcji elementów graficznych w oznakowaniu;
  • zestawienia użytkowe symbolu: podstawowe bloki informacyjne, opis typograficzny bloków, zestawienia bloków informacyjnych ze znakiem i elementami grafiki;
  • obszary ochronne symbolu: odległości dla bloków tekstu, znaków graficznych;
  • dobór materiałów i technologii: kod znaczeniowy materiałów, opis podstawowych materiałów i technologii, funkcje poszczególnych materiałów.
5/5 - (2 votes)

Symbol firmowy

Symbol firmowy rozumiany jako narzędzie marketingu i komunikacji nie jest tylko znakiem graficznym. Jest zestawem wielu często różnych form, układów i elementów uzupełniających, decydujących o charakterystycznym obrazie firmy. Forma symbolu zależna jest od potrzeb przedsiębiorstwa, profilu i zakresu działania, skali i potencjalnych nośników oznakowania, mediów rozpowszechniania, planowanych zmian bądź rozbudowy, relacji z innymi elementami tożsamości, używanych standardów, czy też panującej mody. Innym symbolem powinien się posługiwać zakład produkcyjny, innym firma usługowa, a jeszcze inny charakterystyczny jest dla firm handlowych. Symbol powinien przedstawiać rangę przedsiębiorstwa, jego aspiracje. Ważne jest prawidłowe osadzenie tego podstawowego elementu tożsamości w kulturze danej branży. Symbol firmowy posiada wiele cech graficznych i elementów składowych. Uzupełniany powinien być formami i elementami zgodnymi ze sobą co do formy, znaczenia i założonych funkcji. Zasadnicze elementy systemu symbolu firmowego to:

  • wersje podstawowe – znak albo logotyp jako forma symbolu,
  • wersje użytkowe w postaci zestawień znaku i logotypu z opisem różniących je cech i przypisanych im funkcji,
  • wersje plastyczne jako wersje monochromatyczne, uproszczone, dekoracyjne, formy przestrzenne, układy dekoracyjne zaprojektowane z myślą o różnorodnych formach, technologiach i sytuacjach powielania,
  • kolorystyka firmowa – podstawowe kolory, gamy kolorów uzupełniających, zestawienia kolorystyczne,
  • typografia firmowa (charakterystyczny dla firmy krój pisma), typografia podstawowa i dopełniająca oraz opis zależności typograficznych od budowy materiałów informacyjnych i promocyjnych firmy,
  • elementy graficzne – charakterystyczne formy graficzne uzupełniające symbol i ich układy plastyczne z symbolem, będące w wielu wypadkach podstawowym elementem wyróżniającym oznakowanie przedsiębiorstwa,
  • typograficzna forma nazwy firmy i elementy opisowe – typowe elementy opisowe, jak stopki adresowe, opisy oraz układy plastyczne tych form ze znakiem i logotypem.

Symbol firmowy pełni istotną funkcję w procesie budowania tożsamości przedsiębiorstwa. To za jego pośrednictwem odbiorca może rozpoznać firmę i odróżnić ją od innych podmiotów funkcjonujących na rynku. W warunkach dużej konkurencji znaczenie tej funkcji jest szczególnie widoczne, ponieważ konsumenci mają kontakt z bardzo dużą liczbą nazw, znaków, opakowań i komunikatów reklamowych. Przedsiębiorstwo potrzebuje więc elementu, który będzie stosunkowo łatwy do zapamiętania i pozwoli na szybkie przyporządkowanie określonych produktów, usług oraz doświadczeń konkretnej organizacji. Symbol firmowy może pełnić właśnie taką rolę, jednak jego skuteczność zależy od konsekwencji stosowania oraz od tego, czy pozostaje spójny z pozostałymi elementami tożsamości przedsiębiorstwa.

Tożsamość firmy obejmuje znacznie więcej niż jej wizualne oznaczenie. Składają się na nią również wartości przedsiębiorstwa, sposób komunikowania się z klientami, kultura organizacyjna, zachowanie pracowników, jakość oferowanych produktów oraz sposób funkcjonowania firmy na rynku. Symbol firmowy jest jednym z najbardziej widocznych elementów tego systemu. Nie powinien być zatem projektowany w oderwaniu od charakteru organizacji. Jeżeli znak graficzny sugeruje nowoczesność i innowacyjność, a sposób działania przedsiębiorstwa jest postrzegany jako tradycyjny i mało elastyczny, może powstać rozbieżność pomiędzy deklarowanym wizerunkiem a doświadczeniami odbiorców. Z tego względu projektowanie symbolu wymaga wcześniejszego określenia tego, jakie skojarzenia przedsiębiorstwo chce wywoływać.

Istotną cechą symbolu firmowego powinna być możliwość jego stosowania w różnych sytuacjach komunikacyjnych. Znak może pojawiać się na budynku przedsiębiorstwa, dokumentach, materiałach reklamowych, opakowaniach, samochodach firmowych, odzieży pracowników, stronie internetowej czy profilach prowadzonych w mediach społecznościowych. Każdy z tych nośników stawia przed projektem nieco inne wymagania. Symbol widoczny z dużej odległości na elewacji może mieć inną skalę niż znak umieszczony na niewielkim opakowaniu albo w nagłówku strony internetowej. Dlatego system identyfikacji powinien przewidywać różne warianty wykorzystania symbolu, nie tracąc przy tym jego podstawowych cech rozpoznawczych.

Szczególne znaczenie ma czytelność symbolu. Nadmierne skomplikowanie znaku może utrudniać jego zapamiętanie, a także powodować problemy przy pomniejszaniu. W przypadku bardzo małego formatu niektóre elementy mogą stać się niewidoczne albo zlać się w jedną całość. Z drugiej strony zbyt daleko idące uproszczenie może spowodować, że znak będzie pozbawiony indywidualnego charakteru. Projektowanie symbolu jest więc w pewnym sensie poszukiwaniem równowagi pomiędzy prostotą, rozpoznawalnością i możliwością wykorzystania w różnych warunkach.

Ważnym elementem symbolu firmowego jest logotyp, czyli charakterystyczne opracowanie nazwy przedsiębiorstwa. Krój pisma, proporcje liter, ich rozmieszczenie oraz relacje pomiędzy nazwą a znakiem graficznym wpływają na sposób odbioru całej identyfikacji wizualnej. Typografia może podkreślać określone cechy przedsiębiorstwa. Liternictwo o prostych, geometrycznych formach może kojarzyć się z nowoczesnością i technologią, natomiast bardziej klasyczne rozwiązania mogą wskazywać na tradycję i stabilność. Nie oznacza to jednak, że określony krój pisma zawsze wywoła identyczne skojarzenia. Odbiór zależy również od branży, zastosowanej kolorystyki, sposobu prezentacji oraz doświadczeń odbiorcy.

Kolorystyka firmowa pełni podobną funkcję identyfikacyjną. Odpowiednio dobrane kolory mogą zwiększać rozpoznawalność marki i powodować, że odbiorca szybciej kojarzy określony zestaw barw z konkretnym przedsiębiorstwem. Kolor nie jest przy tym wyłącznie elementem dekoracyjnym. W komunikacji marketingowej może wpływać na emocjonalny odbiór marki oraz na sposób interpretowania jej oferty. Z tego powodu system identyfikacji powinien określać zarówno podstawowe kolory firmowe, jak i zasady ich łączenia. W praktyce konieczne jest również uwzględnienie sytuacji, w których zastosowanie pełnej kolorystyki nie jest możliwe, na przykład podczas druku jednobarwnego.

Symbol firmowy powinien być również dostosowany do specyfiki grupy docelowej. Oznaczenie przedsiębiorstwa kierującego swoją ofertę do młodych konsumentów może mieć zupełnie inny charakter niż symbol firmy świadczącej specjalistyczne usługi dla innych przedsiębiorstw. Nie oznacza to jednak konieczności bezpośredniego odwoływania się do chwilowej mody. Projekt podporządkowany wyłącznie aktualnym trendom może szybko się zestarzeć i wymagać kolejnej zmiany. Szczególnie w przypadku firm, które planują wieloletnie funkcjonowanie na rynku, korzystniejsze może być stworzenie systemu o ponadczasowym charakterze, który będzie można stopniowo modyfikować bez utraty ciągłości identyfikacji.

Z punktu widzenia marketingu ważna jest także konsekwencja w stosowaniu symbolu. Nawet dobrze zaprojektowany znak nie będzie skutecznym narzędziem identyfikacji, jeżeli przedsiębiorstwo wykorzystuje go w wielu przypadkowych wersjach. Zmiany proporcji, kolorów, kroju pisma czy sposobu rozmieszczenia elementów mogą powodować, że odbiorca nie będzie postrzegał poszczególnych materiałów jako części jednej identyfikacji. Z tego względu przedsiębiorstwa tworzą często szczegółowe księgi identyfikacji wizualnej, w których określają zasady wykorzystywania znaku. Dokument taki może zawierać między innymi informacje o dopuszczalnych wariantach symbolu, kolorystyce, wielkości pola ochronnego, minimalnych rozmiarach oraz zasadach umieszczania znaku na różnych nośnikach.

Pole ochronne wokół symbolu ma znaczenie praktyczne, ponieważ zabezpiecza znak przed nadmiernym zagęszczeniem innych elementów graficznych. Jeżeli nazwa firmy lub znak zostaną umieszczone zbyt blisko fotografii, tekstu albo innych oznaczeń, ich czytelność może ulec pogorszeniu. Zachowanie odpowiedniej wolnej przestrzeni pozwala natomiast wyodrębnić symbol z całej kompozycji i zwiększyć jego widoczność. Jest to szczególnie ważne w materiałach reklamowych, gdzie symbol może konkurować o uwagę odbiorcy z dużą liczbą innych informacji.

Współczesne wykorzystanie symbolu firmowego obejmuje również środowisko cyfrowe. Znak może być prezentowany na ekranach komputerów, smartfonów i tabletów, a także w aplikacjach, serwisach internetowych czy mediach społecznościowych. W tym przypadku szczególnie istotne staje się przygotowanie uproszczonych wersji symbolu. Niewielka ikona wykorzystywana w aplikacji albo jako element profilu może wymagać innego rozwiązania niż duży znak umieszczony na materiałach drukowanych. Projektowanie identyfikacji powinno zatem uwzględniać różne rozdzielczości ekranów oraz fakt, że odbiorca często widzi symbol przez bardzo krótki czas.

Symbol firmowy może również odgrywać ważną rolę w procesie budowania wartości marki. Jeżeli przez długi czas jest konsekwentnie stosowany przez przedsiębiorstwo, może zacząć funkcjonować jako skrót określonych doświadczeń konsumenta. Sam znak nie tworzy jednak wartości marki. Jeżeli produkt jest słabej jakości albo kontakt z przedsiębiorstwem jest negatywny, rozpoznawalny symbol może wręcz utrwalać negatywne skojarzenia. Dlatego identyfikacja wizualna powinna być traktowana jako element szerszej strategii marketingowej, a nie jako samodzielne rozwiązanie problemu wizerunku firmy.

W praktyce przedsiębiorstwa mogą także dokonywać zmian istniejących symboli. Rebranding może wynikać ze zmiany strategii, rozszerzenia działalności, połączenia przedsiębiorstw, wejścia na nowe rynki albo potrzeby dostosowania identyfikacji do współczesnych warunków komunikacji. Zmiana symbolu zawsze wiąże się jednak z ryzykiem utraty części dotychczasowej rozpoznawalności. Konsumenci przyzwyczajeni do określonego znaku mogą nie od razu zaakceptować nową wersję. Z tego względu modyfikacja powinna być przeprowadzana w sposób przemyślany, a w wielu przypadkach korzystne jest stopniowe przejście od starego oznaczenia do nowego.

Nie bez znaczenia pozostaje również ochrona prawna symbolu firmowego. Znak, który ma być wykorzystywany jako oznaczenie przedsiębiorstwa, powinien zostać odpowiednio sprawdzony pod kątem możliwości jego stosowania oraz podobieństwa do oznaczeń już funkcjonujących na rynku. Szczególne znaczenie może mieć ochrona znaku towarowego, ponieważ pozwala przedsiębiorstwu zabezpieczyć oznaczenie wykorzystywane do identyfikowania jego produktów lub usług. Kwestie prawne powinny być uwzględniane już na etapie projektowania, ponieważ późniejsza konieczność zmiany symbolu z powodu konfliktu z istniejącym oznaczeniem może wiązać się z wysokimi kosztami.

Symbol firmowy jest więc elementem, który łączy funkcję identyfikacyjną, komunikacyjną i wizerunkową. Jego zadaniem jest nie tylko wskazanie konkretnego przedsiębiorstwa, ale również stworzenie spójnego systemu oznaczeń wykorzystywanych w różnych kontaktach z odbiorcami. Znak, logotyp, kolorystyka, typografia oraz elementy dodatkowe powinny tworzyć całość, której poszczególne części wzajemnie się uzupełniają. Dzięki temu przedsiębiorstwo może budować rozpoznawalność i stopniowo utrwalać określony sposób postrzegania swojej marki.

Znaczenie symbolu firmowego jest szczególnie widoczne w sytuacji, gdy konsument podejmuje decyzję w warunkach ograniczonej uwagi. W wielu przypadkach nie analizuje on szczegółowo wszystkich dostępnych informacji, lecz wykorzystuje rozpoznawalne elementy wizualne jako wskazówkę ułatwiającą wybór. Spójny i łatwy do zapamiętania symbol może w takiej sytuacji skrócić proces identyfikacji przedsiębiorstwa i ułatwić przypomnienie sobie wcześniejszych doświadczeń z daną marką. Z tego powodu projektowanie symbolu powinno uwzględniać nie tylko jego walory estetyczne, lecz także funkcję komunikacyjną i możliwości długotrwałego wykorzystania.

Ostatecznie symbol firmowy powinien być traktowany jako część całego systemu identyfikacji przedsiębiorstwa. Jego wartość nie wynika wyłącznie z atrakcyjnego projektu, lecz z konsekwentnego stosowania, dopasowania do strategii firmy oraz zgodności z rzeczywistym sposobem jej funkcjonowania. Dobrze opracowany system symbolu ułatwia przedsiębiorstwu komunikowanie się z otoczeniem, wzmacnia rozpoznawalność marki i pozwala uporządkować sposób prezentowania firmy w różnych kanałach. W tym znaczeniu symbol firmowy staje się jednym z trwałych narzędzi marketingowych, którego znaczenie może wzrastać wraz z rozwojem przedsiębiorstwa i zwiększaniem liczby punktów kontaktu pomiędzy marką a jej odbiorcami.

5/5 - (3 votes)

Wizerunek a tożsamość firmy

Wizerunek bywa często mylony z tzw. tożsamością firmy. Rozróżnienie tych pojęć jest rzeczywiście trudne, ponieważ ich obszary znaczeniowe nakładają się na siebie.

Działanie przedsiębiorstwa cechuje swoista logika, która odróżnia je od działania wszystkich innych organizacji. Logika ta powstaje i ujawnia się z czasem. Nadaje ona przedsiębiorstwu pewną ciągłość, umożliwia jego identyfikację, a w pewnych przypadkach identyfikowanie się z nim samym.

Istotę tożsamości firmy stanowi jej „osobowość”, a więc ujednolicone zasady postępowania, wyrażające przyjęty przez organizację system wartości. Osobowość firmy to także jej indywidualna inicjatywa i wzorce komunikacyjne. Wraz z upływem czasu staje się ona coraz lepiej znana zarówno pracownikom jak i otoczeniu. Czasami mówi się o niej „kultura organizacyjna” lub „dusza” firmy. Według psychologa H. Lewinsona można wyróżnić firmy o „męskiej” osobowości – silne, ofensywne, nierzadko agresywne lub o osobowości kobiecej – życzliwe, przyjazne.

Często pojęcie tożsamości zawężane jest do systemu identyfikacji wizualnej/tożsamości wizualnej (nazwa, logo, kolorystyka, druki firmowe itp.). Pierwotnie słowo „tożsamość” było używane dla określenia całości symboliki używanej przez firmę. Z czasem jednak tożsamość zaczęto wiązać przede wszystkim z osobowością, kulturą organizacyjną. Tożsamość wypływa raczej z wnętrza firmy, jest sposobem, w jaki organizacja manifestuje swoja filozofię wobec otoczenia poprzez komunikację i zachowanie. Zaś identyfikacja wizualna jest tylko jednym z przejawów tożsamości.

Zasadniczą różnicę między tożsamością i wizerunkiem można sprowadzić do stwierdzenia, że wizerunek jest zawsze czymś zewnętrznym w stosunku do firmy, w odróżnieniu od tożsamości, która stanowi jej istotę. Wizerunek powstaje w oparciu o tożsamość jako jej swoiste odbicie. W tym sensie wszystko to, co składa się na tożsamość stanowi jednocześnie element szeroko rozumianego wizerunku firmy.

5/5 - (2 votes)

Wizerunek w sektorze usług

W przypadku sektora usług sytuacja nieco się komplikuje. Z powodu ich niematerialnego charakteru trudniej jest uplasować je w świadomości klientów jako samodzielne marki. Poza tym utrzymanie dobrego wizerunku usług jest znacznie utrudnione ze względu na ich niejednorodność (kwestia utrzymania jednakowej jakości). Wyobrażenie o świadczonych przez przedsiębiorstwo usługach jest więc utożsamiane z jego wizerunkiem. Wizerunek może być:

  1. silny lub słaby – silny wizerunek oznacza, że przedsiębiorstwo ma wyraźnie określone miejsce w świadomości otoczenia, że jego obraz jest wyrazisty i spójny;
  2. pozytywny lub negatywny – pozytywny wizerunek oznacza, że otoczenie ma w stosunku do przedsiębiorstwa pozytywne odczucia, wynikające z dobrych doświadczeń;
  3. własny lub obcy – własny wizerunek oznacza sposób postrzegania przedsiębiorstwa przez samego siebie. Obcy – wyobrażenia otoczenia;
  4. aktualny i planowany – aktualny wizerunek to obraz taki, jaki jest widziany w chwili obecnej. Planowany to wizerunek docelowy.

Pozytywny, silny wizerunek jest nośnikiem charakteru produktu i stanowi czynnik wpływający na decyzje wyboru marki przez nabywców. Dla konsumentów i użytkowników produktów stanowi korzyści dodatkowe, np. jako atuty związane z oznaką prestiżu. Pozwala ponadto dokonywać zróżnicowania produktów, marek i przedsiębiorstw, sprzyja ich indywidualizacji, tworzeniu tożsamości i osobowości firmy.

Wizerunek przedsiębiorstwa składa się z części składowych, jednak wszystkich nie sposób wymienić, ponieważ każda cecha, detal, informacja może być jego elementem. Wśród najważniejszych elementów wizerunku firmy można wyróżnić:

–          nazwę (własna lub słowo wymyślone, znak firmowy, kolorystyka),

–          wiek, tradycję, wielkość i zasięg działania (lokalny, ogólnokrajowy lub międzynarodowy),

–          siłę finansową i widoki na przyszłość,

–          misję przedsiębiorstwa,

–          ofertę produktową oraz stosowaną strategię marketingową,

–          filozofię zarządzania, politykę przedsiębiorstwa, szczególnie politykę informacyjną,

–          jakość kadr zarządzania,

–          wygląd zewnętrzny i zachowanie pracowników,

–          zachowania rynkowe i typowe dla firmy formy zachowań (dbałość o szczegóły, solidność),

–          wewnętrzny i zewnętrzny wystrój budynków.

5/5 - (2 votes)